1. Tulaga o le tamaoaiga o le EU
O le suʻesuʻega o faʻamaumauga a le Eurostat i le 2018 ua faʻaalia ai i le EU27 + UK, o le aofaʻi atoa o tupe maua mai le tamaoaiga o le tino, e aofia ai vaega autu e pei o meaʻai, meainu, faʻatoʻaga ma vaomatua, e sili atu i le €2.4 trillion, pe a faʻatusatusa i le tuputupu aʻe faaletausaga o le 2008 e tusa ma le 25%.
E tusa ma le afa o le aofaʻi atoa o tupe maua o le tamaoaiga o le tino e mafua mai i le vaega o meaʻai ma meainu, ae o pisinisi faʻavae i mea ola e aofia ai vailaʻau ma palasitika, vailaʻau, pepa ma oloa pepa, oloa mai le vaomatua, ie, penisini faʻaola ma le malosiaga faʻaola e mafua mai i le tusa ma le 30 pasene. O le isi toeitiiti atoa le 20% o tupe maua e sau mai le vaega autu o faʻatoʻaga ma vaomatua.
2. Tulaga o le EUfa'avae i mea olatamaoaiga
I le 2018, o le alamanuia fa'avae i mea ola a le EU na maua ai le tupe maua e 776 piliona euros, mai le tusa ma le 600 piliona euros i le 2008. O nei mea, o pepa-oloa pepa (23%) ma oloa laupapa-meaafale (27%) na aofia ai le vaega tele, ma le aofa'i e tusa ma le 387 piliona euros; o penisini fa'aleola ma le malosiaga fa'aleola na aofia ai le tusa ma le 15%, ma le aofa'i e tusa ma le 114 piliona euros; o vaila'au fa'avae i mea ola ma palasitika ma le aofa'i e 54 piliona euros (7%).
O le fefa'ataua'iga i le vaega o vaila'au ma palasitika na fa'ateleina i le 68%, mai le EUR 32 piliona i le tusa ma le EUR 54 piliona;
Na faʻateleina le aofaʻi o tupe maua a le alamanuia o vailaʻau i le 42%, mai le 100 piliona euros i le 142 piliona euros;
O isi tuputupu aʻe laiti, e pei o le pisinisi pepa, na faʻateleina ai le fefaʻatauaʻiga i le 10.5%, mai le 161 piliona euros i le 178 piliona euros;
Pe o le atina'e mautu, e pei o le pisinisi ie, na fa'ateleina le aofa'i o tupe maua i le na'o le 1%, mai le 78 piliona euros i le 79 piliona euros.
3. Suiga o galuega i le EUtamaoaiga fa'avae i meaola
I le 2018, na oʻo atu ai le aofaʻi o galuega i le tamaoaiga o le EU i le 18.4 miliona. Peitaʻi, i le vaitaimi o le 2008-2018, o le atinaʻeina o galuega i le tamaoaiga atoa o le EU pe a faʻatusatusa i le aofaʻi o tagata na liliu mai, na faʻaalia ai se aga i lalo i le aofaʻi o galuega. Peitaʻi, o le paʻuʻū o galuega i le tamaoaiga o le EU e mafua tele lava i le paʻuʻū o le vaega o faʻatoʻaga, lea e mafua mai i le faʻateleina o le faʻaleleia atili, otometi ma le faʻatekinolosiina o le vaega. O fua faatatau o galuega i isi alamanuia ua tumau pea le mautu pe oʻo lava i le siʻitia, e pei o vailaʻau.
O le atina'eina o galuega i pisinisi fa'avae i mea ola na fa'aalia ai le fa'aitiitia itiiti i le va o le 2008 ma le 2018. Na pa'ū le aofa'i o galuega mai le 3.7 miliona i le 2008 i le tusa ma le 3.5 miliona i le 2018, fa'atasi ai ma le pisinisi ie aemaise lava na leiloa ai le tusa ma le 250,000 galuega i le taimi lea. I isi pisinisi, e pei o vaila'au, na fa'ateleina ai le aofa'i o galuega. I le 2008, e 214,000 tagata na faigaluega, ma o lea ua si'itia le aofa'i i le tusa ma le 327,000.
4. Eseesega i galuega i atunuu o le EU
O faʻamaumauga tau tamaoaiga e faʻavae i mea tau le natura o le EU ua faʻaalia ai o loʻo i ai ni eseesega manino i le va o sui auai e tusa ai ma galuega ma le gaosiga.
O atunuu i Europa Tutotonu ma Sasaʻe e pei o Polani, Romania ma Bulgaria, mo se faʻataʻitaʻiga, e pulea vaega e maualalo le taua faʻaopoopo o le tamaoaiga e faʻavae i mea ola, lea e faʻatupuina ai le tele o galuega. O lenei mea e faʻaalia ai o le vaega o faʻatoʻaga e masani ona tele ai galuega e faʻaaoga pe a faʻatusatusa i vaega e maualuga le taua faʻaopoopo.
I se faatusatusaga, o atunuu i Sisifo ma Nordic e sili atu le maualuga o le aofai o tagata e fesuiaʻi pe a faatusatusa i galuega, o loʻo faaalia ai se sao tele atu o alamanuia e faaopoopo i ai le taua e pei o le faamamaina o le suauu.
O atunuu e sili ona maualuga le aofaiga o tagata faigaluega ua fesuia’i o Finelani, Peleseuma ma Suetena.
5. Va'aiga mamao
E oo atu i le 2050, o le a iai i Europa se filifili o alamanuia e faʻavae i mea ola e gafataulimaina ma tauva e faʻalauiloa ai galuega, tuputupu aʻe o le tamaoaiga ma le faʻavaeina o se sosaiete e toe faʻaaogaina mea ola.
I se sosaiete faataamilo faapea, o tagata faʻatau malamalama o le a latou filifilia ni olaga gafataulimaina ma lagolagoina tamaoaiga o loʻo tuʻufaʻatasia ai le tuputupu aʻe o le tamaoaiga ma le soifua manuia lautele ma le puipuiga o le siosiomaga.
Taimi na lafoina ai: Iulai-05-2022






